Sinh ra từ nền sản xuất canh tác lúa nước nhỏ lẻ, manh mún, lớn lên trong cộng đồng văn minh làng xã bao bọc bởi lũy tre nên người Việt sống thiên về tình cảm. Mà đã gọi là tình cảm thì cảm tính, thiếu đi sự phân tích, phán xét của lý trí. Vì thế người Việt thường có lối ứng xử theo tập quán, thói quen hơn là theo luật pháp, “phép vua thua lệ làng”. Người ta xa lạ với luật pháp, coi chuyện “kiện tụng” ra tòa là sự bất hạnh, “vô phúc đáo tụng đình” nên gặp chuyện gì thì “xuê xoa”, “một bồ cái lý không bằng một tí cái tình”, “chín bỏ làm mười” để “hòa cả làng”… Những mặt trái ấy ngày nay trở thành lực cản trong sự phát triển của xã hội văn minh!